Ulga B+R w 2026 – odliczenia za badania i rozwój

Ulga na działalność badawczo-rozwojową (B+R) funkcjonuje w polskim systemie podatkowym od 2016 roku i z każdą nowelizacją staje się coraz bardziej atrakcyjna dla przedsiębiorców. W 2026 roku przepisy pozostają korzystne, a sama ulga jest jednym z najważniejszych instrumentów wspierania innowacyjności w Polsce. Poniżej wyjaśniamy wszystko, co musisz wiedzieć, aby skutecznie z niej skorzystać.

Czym jest ulga B+R?

Ulga B+R (ang. R&D relief) to preferencja podatkowa, która pozwala przedsiębiorcom na odliczenie od podstawy opodatkowania kosztów poniesionych na działalność badawczo-rozwojową – ponad to, co już zaliczono do kosztów uzyskania przychodów. Innymi słowy, ten sam wydatek można odliczyć dwukrotnie lub nawet wielokrotnie – raz jako koszt podatkowy, a następnie ponownie w ramach ulgi.

Podstawę prawną stanowią:

• Art. 26e ustawy o PIT (dla podatników rozliczających się według skali podatkowej lub podatku liniowego),
• Art. 18d ustawy o CIT (dla spółek i podatników podatku dochodowego od osób prawnych).

Kto może skorzystać z ulgi B+R w 2026 roku?

Z ulgi B+R mogą korzystać:

• Podatnicy PIT – prowadzący działalność gospodarczą i rozliczający się według skali podatkowej lub stosujący podatek liniowy (19%),
• Podatnicy CIT – spółki z o.o., spółki akcyjne, spółki komandytowo-akcyjne i inne podmioty objęte podatkiem dochodowym od osób prawnych,
• Centra badawczo-rozwojowe – uprawnione do odliczenia w wyższym wymiarze.

Z ulgi B+R nie skorzystają podatnicy rozliczający się na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ani podatnicy opodatkowani kartą podatkową. Nie mogą też z niej korzystać podmioty, które prowadzonej działalności nie można zakwalifikować jako badawczo-rozwojowej.

Co to jest działalność badawczo-rozwojowa?

Kluczowym pojęciem dla stosowania ulgi jest właściwe rozumienie działalności B+R. Zgodnie z ustawami podatkowymi, jest to działalność twórcza obejmująca:

• Badania naukowe – badania podstawowe (prace empiryczne lub teoretyczne nastawione na zdobycie wiedzy) oraz badania aplikacyjne (nastawione na zastosowanie wyników w praktyce),
• Prace rozwojowe – działalność obejmująca nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej wiedzy w celu planowania produkcji oraz projektowania nowych, zmienionych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług.

Aby dana działalność została uznana za B+R, musi spełniać łącznie następujące warunki:

1. Być działalnością twórczą (nowatorską, oryginalną),
2. Być prowadzona w sposób metodyczny i systematyczny,
3. Mieć na celu zwiększenie zasobów wiedzy lub jej wykorzystanie do tworzenia nowych zastosowań,
4. Wiązać się z niepewnością badawczą.

Działalnością B+R nie będzie natomiast rutynowa i periodyczna zmiana produktów, nawet jeżeli jest ona istotna z handlowego punktu widzenia.

Koszty kwalifikowane – co można odliczyć?

Odliczeniu w ramach ulgi B+R podlegają tzw. koszty kwalifikowane. W 2026 roku do najważniejszych z nich należą:

1. Wynagrodzenia pracowników

Wynagrodzenia, składki ZUS oraz inne należności ze stosunku pracy pracowników zatrudnionych do realizacji działalności B+R. Odliczeniu podlega ta część wynagrodzenia, która dotyczy faktycznie wykonywanej pracy badawczo-rozwojowej. Jeśli pracownik poświęca 50% czasu pracy na działalność B+R, odliczeniu podlega 50% jego wynagrodzenia.

2. Wynagrodzenia z umów cywilnoprawnych

Należności wypłacane osobom fizycznym z tytułu umów zlecenia lub umów o dzieło, jeżeli wykonują prace w ramach działalności B+R.

3. Nabycie materiałów i surowców

Koszty zakupu materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową.

4. Odpisy amortyzacyjne

Odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w działalności B+R (z wyłączeniem samochodów osobowych oraz budowli, budynków i lokali będących odrębną własnością).

5. Ekspertyzy, opinie i usługi doradcze

Koszty uzyskania ekspertyz, opinii, usług doradczych i usług równorzędnych oraz wyników badań naukowych, świadczonych lub wykonywanych przez podmiot, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–8 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj. uczelnie, instytuty naukowe PAN, instytuty badawcze).

6. Korzystanie z aparatury naukowo-badawczej

Koszty odpłatnego korzystania z aparatury naukowo-badawczej wykorzystywanej wyłącznie w prowadzonej działalności B+R.

7. Koszty uzyskania patentu

Koszty uzyskania i utrzymania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji wzoru przemysłowego – dotyczy wyłącznie mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców.

Wysokość odliczenia w 2026 roku

Wysokość odliczenia zależy od statusu podatnika:

Oznacza to, że wydając przykładowo 100 000 zł na wynagrodzenia pracowników B+R, podatnik może odliczyć od podstawy opodatkowania łącznie 200 000 zł (100 000 zł jako koszt + 100 000 zł jako ulga B+R).

Jak rozliczyć ulgę B+R – krok po kroku

1. Zidentyfikuj działalność B+R – określ, które projekty realizowane w Twojej firmie spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej.
2. Wyodrębnij koszty kwalifikowane – prowadź szczegółową ewidencję kosztów związanych z działalnością B+R. Ustawa wymaga wyodrębnienia w księgach rachunkowych kosztów działalności B+R.
3. Zadbaj o ewidencję czasu pracy – w przypadku wynagrodzeń pracowniczych konieczne jest prowadzenie ewidencji godzin pracy poświęconych na projekty B+R.
4. Wypełnij formularz PIT-BR lub CIT-BR – do zeznania rocznego dołącz odpowiedni załącznik, w którym wykazujesz koszty kwalifikowane poniesione w danym roku podatkowym.
5. Odlicz ulgę w zeznaniu rocznym – wykaż kwotę odliczenia w zeznaniu PIT-36, PIT-36L lub CIT-8.

Co z niewykorzystaną ulgą?

Jeżeli w danym roku podatkowym podatnik poniósł stratę lub jego dochód był niższy od przysługującego odliczenia, kwotę nieodliczoną może odliczać w kolejnych 6 latach podatkowych. To ważna informacja dla startupów i firm, które dopiero wchodzą w fazę intensywnych inwestycji w B+R i mogą nie generować jeszcze wystarczającego dochodu.

Ulga B+R a inne preferencje podatkowe

Ulga B+R może być łączona z innymi preferencjami, ale z pewnymi ograniczeniami:

• IP Box (ulga na dochód z kwalifikowanych praw własności intelektualnej) – podatnik może stosować jednocześnie ulgę B+R i IP Box, ale koszty uwzględnione w uldze B+R nie mogą być jednocześnie odliczane w ramach nexus (wskaźnika obliczanego dla IP Box). Obie ulgi mogą się jednak uzupełniać i łącznie prowadzić do znacznych oszczędności podatkowych.
• Dotacje i subwencje – koszty kwalifikowane w części sfinansowanej dotacją lub subwencją nie podlegają odliczeniu w ramach ulgi B+R. Odliczeniu podlega wyłącznie ta część kosztów, która nie została zwrócona podatnikowi w jakiejkolwiek formie.

Najczęstsze błędy przy stosowaniu ulgi B+R

Organy podatkowe podczas kontroli zwracają szczególną uwagę na:

• Brak dokumentacji potwierdzającej charakter B+R – konieczne jest posiadanie m.in. opisów projektów, protokołów, raportów z prac badawczych,
• Nieprawidłową ewidencję czasu pracy – brak lub ogólnikowa ewidencja może skutkować kwestionowaniem odliczenia wynagrodzeniowych kosztów kwalifikowanych,
• Zaliczenie do kosztów kwalifikowanych wydatków niemających bezpośredniego związku z działalnością B+R – np. kosztów ogólnych zarządu,
• Brak wyodrębnienia kosztów B+R w księgach rachunkowych – jest to wymóg formalny niezbędny do skorzystania z ulgi,
• Rozliczenie kosztów już pokrytych dotacją – to jeden z najczęstszych powodów zakwestionowania odliczenia przez urząd skarbowy.

Interpretacja indywidualna – kiedy warto ją uzyskać?

Jeśli masz wątpliwości, czy Twoja działalność kwalifikuje się jako B+R, możesz wystąpić do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej. Chroni ona podatnika przed negatywnymi konsekwencjami, o ile stan faktyczny przedstawiony we wniosku odpowiada rzeczywistości. Wniosek kosztuje 40 zł od każdego pytania, a termin wydania interpretacji wynosi 3 miesiące.

Podsumowanie

Ulga B+R w 2026 roku pozostaje jednym z najbardziej opłacalnych narzędzi optymalizacji podatkowej dla firm inwestujących w innowacje. Dzięki możliwości odliczenia do 200% kosztów kwalifikowanych, zwłaszcza wynagrodzeń pracowniczych, przedsiębiorcy mogą znacząco obniżyć obciążenia podatkowe, jednocześnie finansując strategiczny rozwój firmy.

Kluczem do skutecznego skorzystania z ulgi jest rzetelna dokumentacja, właściwa ewidencja kosztów i czasu pracy oraz poprawna identyfikacja projektów spełniających definicję działalności badawczo-rozwojowej. W razie wątpliwości warto skonsultować się z doradcą podatkowym lub uzyskać interpretację indywidualną – to inwestycja, która może się wielokrotnie zwrócić.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Stan prawny na dzień 22 maja 2026 roku.